Zoek boeren die leegstaande hoeves willen uitbaten

10 juli 2015 - Om de verkommering van leegstaande hoeves aan te pakken is zopas een proefproject gelanceerd in het Pajottenland dat herbestemming van deze hoeves tot woningen eenvoudiger moet maken. Breng eerst de boeren in kaart die interesse hebben om deze hoeves uit te baten, vinden De Landgenoten.

Michel Doomst, burgemeester van Gooik, stipt terecht aan dat landbouw al jaren in een dalende lijn gaat. “De winstmarges zijn klein, de administratieve rompslomp is zwaar en de investeringen in een landbouwbedrijf zijn niet van de poes.” Elke week verliest België een landbouwareaal ter grootte van 145 voetbalvelden; elk jaar gaan er 2000 banen in de landbouwsector verloren. Meer dan de helft van de landbouwers is ouder dan 50. Dat men in het Pajottenland iets wil ondernemen tegen deze harde economische realiteit op het platteland, is begrijpelijk. Of dit proefproject hieraan iets zal veranderen, is maar de vraag.

“Herbestemming werkt verdwijnen landbouw in de hand”

Ironisch genoeg zijn de toenemende druk op landbouwgrond en speculatie op herbestemming net belangrijke oorzaken voor het verdwijnen van onze landbouwbedrijven. De prijsverschillen tussen gronden die uitsluitend bestemd zijn voor landbouw en gronden die bebouwd mogen worden, zijn enorm groot. Door bestemmingswijzingen op het platteland te versoepelen, drijf je dus automatisch de prijzen de hoogte in.

Op tien jaar tijd is de prijs van landbouwgrond in België dan ook verdrievoudigd. De gemiddelde prijs varieert vandaag tussen 30.000 euro per hectare tot uitschieters van 100.000 in stedelijke gebieden. Zonder twijfel een goede investering voor speculanten. Maar voor boeren voor wie grond een werkmiddel is, staan deze prijzen niet langer in verhouding tot de mogelijke opbrengsten.

“Boeren doen het platteland (her)leven”

Om de verloedering van de gebouwen tegen te gaan is de herbestemming van deze leegstaande hoeves allicht een goede oplossing. Maar wat gebeurt er met het platteland eromheen? Worden dat tuinen met een hek errond, paardenweien of golfterreinen? Of wordt er in dit project ruimte gelaten voor de landbouwers die nog in het Pajottenland actief zijn?

Om het platteland echt te doen heropleven is er nood aan duurzame economische activiteiten; en wie kan dat beter integreren in het landschap dan de lokale boeren? Daar zijn bovendien kandidaten voor! Een groeiend aantal startende boeren kiest voor lokale en duurzame landbouw. Zij ontwikkelen nieuwe praktijken op het platteland die economisch, sociaal én ecologisch rendabel zijn. De investeringen in de grond worden gedragen door coöperatieve initiatieven, zoals De Landgenoten. Aan ideeën en goesting ontbreekt het niet; aan grond wel.

Zo zijn Sander & Tijs van De Groentelaar in Gooik al enkele jaren op zoek naar grond om een leefbaar biologisch landbouwbedrijf uit te bouwen. Tijs getuigt: “Wat wij willen bereiken met De Groentelaar komt eigenlijk voort vanuit een diepe bewondering voor de landbouw en hoe die hier steeds met het landschap verweven was. We willen alle oude streekvariëteiten en de oudste technieken terug leren kennen. We hebben een groot respect voor de oude boerenstiel, maar ook heel veel zin om vernieuwing te brengen.” Deze jongemannen trekken volledig de kaart van lokale productie, verankerd in het Pajottenland. Als dat geen waardevolle bestemming kan zijn voor het Gooikse platteland? Wij hopen alleszins dat er in dit proefproject ook aan deze boeren gedacht wordt alvorens de bestemming te wijzigen.

Foto ©Tim Vandewiele