Vlinderveld CSA

Vlinderveld CSA

Nadat zijn grootouders hun boerderij verkocht hadden, was het voor Steven een lange zoektocht naar zijn échte passie: landbouw. Sinds juni kunnen zijn leden eindelijk de eerste biogroenten oogsten van Vlinderveld CSA. Tegen maart 2017 wil Steven voldoende middelen verzamelen om zijn veld aan De Landgenoten te verkopen. Zo krijgt de kersverse boer de financiële ruimte die nodig is om zijn bedrijf uit te bouwen. Bovendien krijgt de grond die hij bewerkt ook na zijn carrière een duurzame toekomst.

Wie: 
Steven Desmet
Waar: 
Zemst
Wat: 
biologische groenteteelt
Grootte: 
0,9 ha
Verkoop: 
CSA met zelfoogst

“Eindelijk kan ik boeren. De cirkel is rond.”
 

“Ik ben op het punt gekomen dat ik eindelijk doe wat ik al heel m'n leven wil doen.” Steven Desmet stond al lange tijd te popelen om aan de slag te gaan als bioboer. “Zodra het weer het toeliet, ben ik gestart met planten en zaaien om vanaf deze zomer samen met een honderdtal leden uit Zemst en omstreken de eerste groenten van mijn veld te oogsten.”

Steven groeide op in het Pajottenland, omgeven door velden en boerderijen. “Mijn grootouders langs vaders- en moederszijde waren kleine boeren: met een paar koeien, een varken, enkele kippen en een trekpaard om het land te bewerken.” Dergelijke kleinschalige landbouw had toen geen toekomst meer en de ouders van Steven werden gestimuleerd om verder te studeren. Uiteindelijk zijn alle gebouwen en landbouwgronden van de familie verkocht.

“Als klein manneken stond ik altijd met mijn grootmoeder in de moestuin. Aardappelen, erwten, wortels telen; amateuristisch, dat wel. Toch kon ik met wat ik van haar geleerd had als twaalfjarige al een redelijke productie halen en dat vond ik fantastisch.” Op zijn fiets passeerde Steven langs alle boerderijen in de buurt om te helpen en bij te leren. Maar ook van Steven werd verwacht dat hij een diploma haalde. “Aan de VUB koos ik voor biotechnologie, een variant van landbouwingenieur die toch min of meer aanleunde bij wat ik graag wilde doen. Uiteindelijk ging het vooral over voedingstechnologie; dat was niets voor mij.” Nu Steven een nieuwe start in de landbouw maakt, is voor hem eindelijk de cirkel rond.

“Een opleiding voor biologische landbouw, Eureka!”

In 2012 zet Steven een punt achter zijn carrière als stafmedewerker bij de mutualiteit. “Toen ik de opleiding van Landwijzer leerde kennen, kreeg ik plots een Eureka-moment”, vertelt hij enthousiast. “Een tweejarige opleiding om je voor te bereiden op een professionele loopbaan in de biologische landbouw: 'Ja, dat is het!' dacht ik meteen.” Het leertraject omvat onder meer de cursus die je nodig hebt om je installatie-attest als boer te behalen. “Je leert alle reglementering en bedrijfseconomische aspecten van landbouw kennen. In het eindwerk maak je een volledig businessplan waarin je alles moet berekenen; hoe en met welk geld je eraan gaat beginnen, hoe je de eerste jaren gaat overleven... Het grootste deel van de opleiding breng je door op stagebedrijven waar je alle knepen van het vak leert. Ja, die opleiding was het van het voor mij.”

In dezelfde periode ontdekte Steven CSA (community supported agriculture, n.v.d.r.). “Als je geen boerderij of gronden van je familie hebt, dan kan je echt niet grootschalig beginnen boeren”, legt Steven uit. Dankzij dit bedrijfsmodel kan hij op een relatief kleine oppervlakte intensief groenten telen voor een aanzienlijk aantal mensen én er zijn inkomen uit halen. Steven creëert als boer een echte lokale gemeenschap van leden die wekelijks komen oogsten of die graag eens een handje meehelpen op het veld. “Het succes van het CSA-model verklaart ook het succes van de opleiding bij Landwijzer. Toen ik eraan begon waren we met twintig, nu zijn er al veertig kandidaat-boeren die afstuderen!”

“Ik wil van grond kopen een positief verhaal maken.”

Steven is al vier jaar op zoek naar grond in Zemst. De zoektocht bezorgde hem al ettelijke slapeloze nachten. “Dat het aartsmoeilijk is om aan grond te geraken als nieuwe boer, had ik snel door. De druk is enorm, iedereen zit op grond te azen.” In de streek zijn nog een twintigtal boeren actief. Hoe meer grond je hebt als boer, hoe eenvoudiger het is om te onderhandelen. “Landbouwbedrijven willen almaar meer grond omdat ze zulke kleine winstmarges halen uit hun productie. Zij kunnen bovendien goedkope verpachte grond kopen en de opzegtermijn van drie jaar voor de pacht respecteren omdat ze genoeg grond in reserve hebben. Als nieuwe boer heb ik die grond broodnodig. Dat weten de verkopers ook, dus durven ze een hogere prijs vragen en moet je daarbovenop de pachtvergoeding betalen om de pacht meteen vrij te krijgen.” 

In april 2014 zag Steven voor het eerst de grond die hij nu bewerkt te koop staan. “Ik ben een kijkje gaan nemen en dat zag er meteen goed uit. Een mooie rechthoek, met een goede ligging vlakbij het centrum van Zemst.” Het werd een lang onderhandelingsproces, maar uiteindelijk kon Steven de grond aankopen. “Als startende boer is dat een ongelooflijk zware investering, maar daar heeft De Landgenoten dé oplossing voor”, aldus Steven. “Iedereen kan een bijdrage leveren via aandelen of met een gift zodat De Landgenoten de grond van mij kan overkopen. Zo krijg ik terug financiële ruimte om mijn bedrijf uit te bouwen.” Vooral naar zijn leden toe vindt Steven het belangrijk dat de grond met De Landgenoten gekocht wordt. “Stel dat er mij iets overkomt of ik ga met pensioen, dan zorgt De Landgenoten ervoor dat er een nieuwe bioboer komt op dit veld. Het geeft zekerheid naar de toekomst toe voor mezelf en voor iedereen.”

In grootschalige landbouw is het belangrijk dat de percelen zo groot mogelijk zijn om met grote machines te kunnen bewerken. De beken en buurtwegen die rond het veld van Steven liggen zijn verdwenen, waardoor bij veel regen hele stukken land onder water lopen. “Maar ik ga er creatief mee om”, vertelt Steven. “Ik wil een poel aanleggen op het natste plekje op mijn veld, dat is aangenaam vertoeven voor mijn leden en goed voor de biodiversiteit op mijn veld.” Grond zoeken, onderhandelen over prijzen en pacht, dat vraagt heel wat energie van een boer. “Maar als ik mijn verhaal doe en merk dat al die mensen bijna even enthousiast worden over mijn boerderij als ikzelf, daar haal ik enorm veel positieve energie uit.”

Meer weten?
Vlinderveld CSA
Landwijzer vzw
CSA-netwerk

©TuRostro

 

61

0 ha
0,9 ha

Deze teller geeft aan welk deel van de grond voor dit project reeds gefinancierd kan worden. Dit percentage wordt niet automatisch, maar regelmatig handmatig aangepast.